RPSC 2nd Grade Punjabi Answer Key 2026 PDF Download in Hindi, Complete Solved Question Paper

Q.1 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
(पंजाबी भाषा किस भाषाई परिवार से संबंधित है?)

(ਉ) ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ (इंडो-यूरोपी)
(ਅ) ਦ੍ਰਾਵਿੜ (द्राविड़)
(ਇ) ਆਸਟ੍ਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ (आस्ट्रो-एशियाटिक)
(ਸ) ਟਿੱਬਟੋ-ਬਰਮੀ (तिब्बतो-बर्मी)

Ans. (ਉ) ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ (इंडो-यूरोपी)

---

Q.2 ‘ਮਾਝੀ’ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
(‘माझी’ उपभाषा मुख्य रूप से कहाँ बोली जाती है?)

(ਉ) ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ (पूर्वी पंजाब)
(ਅ) ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ (केंद्रीय पंजाब)
(ਇ) ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ (दक्षिणी पंजाब)
(ਸ) ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਬ (उत्तरी पंजाब)

Ans. (ਅ) ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ (केंद्रीय पंजाब)

---

Q.3 ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਅੱਖਰ ਹਨ?
(गुरमुखी लिपि में कुल कितने अक्षर हैं?)

(ਉ) 35
(ਅ) 40
(ਇ) 38
(ਸ) 42

Ans. (ਅ) 40 (32 ਵਰਗ ਅੱਖਰ + 8 ਪਾਓੜੀ/ਹੋਰ) [32 वर्ग अक्षर + 8 पाओड़ी/अन्य]

---

Q.4 ‘ਲਗਾਖਰ’ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
(‘लगाखर’ की परिभाषा क्या है?)

(ਉ) ਸਵਰ ਚਿੰਨ੍ਹ (स्वर चिह्न)
(ਅ) ਵਿਅੰਜਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੋ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ (व्यंजन चिह्न जो स्वरों से जुड़ते हैं)
(ਇ) ਸੰਯੁਕਤ ਅੱਖਰ (संयुक्त अक्षर)
(ਸ) ਅੰਕ (अंक)

Ans. (ਅ) ਵਿਅੰਜਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੋ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ (व्यंजन चिह्न जो स्वरों से जुड़ते हैं)

---

Q.5 ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ‘ਭਾਵ ਵਾਚਕ’ ਨਾਂਵ ਹੈ?
(निम्नलिखित में से कौन सा ‘भाव वाचक’ संज्ञा है?)

(ਉ) ਕੁਰਸੀ (कुर्सी)
(ਅ) ਬਚਪਨ (बचपन)
(ਇ) ਰਾਮ (राम)
(ਸ) ਦਿੱਲੀ (दिल्ली)

Ans. (ਅ) ਬਚਪਨ (बचपन)

---

Q.6 ‘ਅਗੇਤਰ’ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
(‘अगेतर’ का उदाहरण कौन सा है?)

(ਉ) ਪੜ੍ਹਾਈ (पढ़ाई)
(ਅ) ਅਪੜ੍ਹ (अपढ़)
(ਇ) ਸੁੰਦਰਤਾ (सुंदरता)
(ਸ) ਗਿਆਨਵਾਨ (ज्ञानवान)

Ans. (ਅ) ਅਪੜ੍ਹ (‘ਅ’ ਅਗੇਤਰ ਹੈ) [अपढ़ (‘अ’ अगेतर/उपसर्ग है)]

---

Q.7 ‘ਕਰਤਾ ਵਾਚਕ’ ਕਾਰਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
(‘कर्ता वाचक’ कारक की पहचान किससे होती है?)

(ਉ) ਨੇ, ਵੱਲੋਂ (ने, वल्लों)
(ਅ) ਨੂੰ (नूं)
(ਇ) ਨਾਲ (नाल)
(ਸ) ਵਿੱਚ (विच)

Ans. (ਉ) ਨੇ, ਵੱਲੋਂ (ने, वल्लों)

---

Q.8 ‘ਮੈਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ’ – ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(‘मैं किताब पढ़ता हूँ’ – इस वाक्य में काल कौन सा है?)

(ਉ) ਭੂਤ ਕਾਲ (भूत काल)
(ਅ) ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ (वर्तमान काल)
(ਇ) ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ (भविष्य काल)
(ਸ) ਅਪੂਰਨ ਭੂਤ ਕਾਲ (अपूर्ण भूत काल)

Ans. (ਅ) ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ (वर्तमान काल)

---

Q.9 ‘ਉਦੇਸ਼’ ਅਤੇ ‘ਵਿਧੇਅ’ ਕਿਸਦੇ ਅੰਗ ਹਨ?
(‘उद्देश’ और ‘विधेय’ किसके अंग हैं?)

(ਉ) ਸ਼ਬਦ (शब्द)
(ਅ) ਵਾਕੰਸ਼ (वाक्यांश)
(ਇ) ਵਾਕ (वाक्य)
(ਸ) ਉਪਵਾਕ (उपवाक्य)

Ans. (ਇ) ਵਾਕ (वाक्य)

---

Q.10 ‘ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਹੋਵੇ’, ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(‘जिसका कोई विरोधी शब्द न हो’, उसे क्या कहा जाता है?)

(ਉ) ਸਮਾਨਾਰਥਕ (समानार्थक)
(ਅ) ਅਵਿਰੋਧੀ (अविरोधी)
(ਇ) ਬਹੁਅਰਥਕ (बहुअर्थक)
(ਸ) ਤਤਸਮ (तत्सम)

Ans. (ਅ) ਅਵਿਰੋਧੀ (अविरोधी)

---

Q.11 ‘ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ’ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
(‘अखां दा तारा’ मुहावरे का अर्थ है:)

(ਉ) ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ (बहुत प्यारा)
(ਅ) ਬਹੁਤ ਗੁਸਸੇ ਵਾਲਾ (बहुत गुस्से वाला)
(ਇ) ਬਹੁਤ ਦੂਰ (बहुत दूर)
(ਸ) ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ (बहुत नज़दीक)

Ans. (ਉ) ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ (बहुत प्यारा)

---

Q.12 ‘ਜੋ ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ ਮਿਲੇ’ – ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ:
(‘जो बिना माँगे मिले’ – इसके लिए एक शब्द है:)

(ਉ) ਲਾਲਚੀ (लालची)
(ਅ) ਅਯਾਚਕ (अयाचक)
(ਇ) ਦਾਤਾ (दाता)
(ਸ) ਭਿਖਾਰੀ (भिखारी)

Ans. (ਅ) ਅਯਾਚਕ (अयाचक)

---

Q.13 ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ‘ਨੌਂ ਰਸ’ ਕਿੰਨੇ ਹਨ?
(पंजाबी कविता में ‘नौ रस’ कितने हैं?)

(ਉ) 7
(ਅ) 8
(ਇ) 9
(ਸ) 10

Ans. (ਇ) 9

---

Q.14 ‘ਦੋਹਰਾ’ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?
(‘दोहरा’ छंद में कुल कितनी मात्राएँ होती हैं?)

(ਉ) 24
(ਅ) 28
(ਇ) 32
(ਸ) 16

Ans. (ਅ) 28 (13+11+4 ਵਿਰਾਮ) [13+11+4 विराम]

---

Q.15 ‘ਉਪਮਾ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?
(‘उपमा’ अलंकार में कौन से शब्द आते हैं?)

(ਉ) ਜਿਵੇਂ, ਵਾਂਗ (जिवें, वांग)
(ਅ) ਹੈ (है)
(ਇ) ਮਾਨੋ (मानो)
(ਸ) ਭਰਮ (भरम)

Ans. (ਉ) ਜਿਵੇਂ, ਵਾਂਗ (जिवें, वांग)

---

Q.16 ‘ਕਾਫ਼ੀ’ ਕਿਸ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
(‘काफी’ किस साहित्य रूप से संबंधित है?)

(ਉ) ਗਦ (गद्य)
(ਅ) ਕਵਿਤਾ/ਗੀਤ (कविता/गीत)
(ਇ) ਨਾਟਕ (नाटक)
(ਸ) ਨਾਵਲ (उपन्यास)

Ans. (ਅ) ਕਵਿਤਾ/ਗੀਤ (कविता/गीत)

---

Q.17 ‘ਵਾਰ’ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ?
(‘वार’ किस प्रकार की रचना है?)

(ਉ) ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ (प्रेम कथा)
(ਅ) ਜੰਗਨਾਮਾ/ਬੀਰ ਰਸ (जंगनामा/वीर रस)
(ਇ) ਦੁਖਾਂਤ (दुखांत)
(ਸ) ਹਾਸਰਸ (हास्यरस)

Ans. (ਅ) ਜੰਗਨਾਮਾ/ਬੀਰ ਰਸ (जंगनामा/वीर रस)

---

Q.18 ‘ਕਿੱਸਾ’ ਕਾਵਿ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘किस्सा’ काव्य का मुख्य विषय क्या होता है?)

(ਉ) ਧਰਮ (धर्म)
(ਅ) ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾਵਾਂ (प्रेम कथाएँ)
(ਇ) ਯੁੱਧ (युद्ध)
(ਸ) ਦਰਸ਼ਨ (दर्शन)

Ans. (ਅ) ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾਵਾਂ (प्रेम कथाएँ)

---

Q.19 ‘ਲੋਰੀ’ ਕਿਸ ਵਰਗ ਦੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਹੈ?
(‘लोरी’ किस वर्ग की लोक साहित्य रचना है?)

(ਉ) ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ (बाल साहित्य)
(ਅ) ਬੁਝਾਰਤ (पहेली)
(ਇ) ਅਖਾਣ (कहावत)
(ਸ) ਲੋਕ ਗੀਤ (लोक गीत)

Ans. (ਉ) ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ (बाल साहित्य)

---

Q.20 ‘ਸੁਹਾਗ’ ਗੀਤ ਕਿਸ ਮੌਕੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(‘सुहाग’ गीत किस अवसर पर गाया जाता है?)

(ਉ) ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (विवाह से पहले)
(ਅ) ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (विवाह के बाद)
(ਇ) ਮੌਤ ਤੇ (मृत्यु पर)
(ਸ) ਜਨਮ ਤੇ (जन्म पर)

Ans. (ਉ) ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (विवाह से पहले)

---

Q.21 ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ‘ਜਪੁ’ ਕਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
(गुरु नानक देव जी की रचना ‘जपु’ कहाँ शामिल है?)

(ਉ) ਜਪੁ ਸਾਹਿਬ (जपु साहिब)
(ਅ) ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ (सुखमनी साहिब)
(ਇ) ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ (आसा दी वार)
(ਸ) ਰੇਹਰਾਸ (रेहरास)

Ans. (ਉ) ਜਪੁ ਸਾਹਿਬ (जपु साहिब)

---

Q.22 ‘ਬਾਬਰ ਬਾਣੀ’ ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
(‘बाबर बाणी’ किस गुरु साहिब से संबंधित है?)

(ਉ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु नानक देव जी)
(ਅ) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु अर्जन देव जी)
(ਇ) ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ (गुरु तेग बहादुर जी)
(ਸ) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (गुरु गोबिंद सिंह जी)

Ans. (ਉ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु नानक देव जी)

---

Q.23 ‘ਸੁਖਮਨੀ’ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ?
(‘सुखमनी’ की रचना किसने की?)

(ਉ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु नानक देव जी)
(ਅ) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु अर्जन देव जी)
(ਇ) ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ (गुरु रामदास जी)
(ਸ) ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ (गुरु अमरदास जी)

Ans. (ਅ) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु अर्जन देव जी)

---

Q.24 ਸੂਫੀ ਕਵੀ ‘ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ’ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
(सूफी कवि ‘शेख फरीद’ की बाणी कहाँ शामिल है?)

(ਉ) ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ (गुरु ग्रंथ साहिब)
(ਅ) ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ (दसम ग्रंथ)
(ਇ) ਬੀਜਕ (बीजक)
(ਸ) ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ (ग्रंथ साहिब)

Ans. (ਉ) ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ (गुरु ग्रंथ साहिब)

---

Q.25 ‘ਹੀਰ’ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ?
(‘हीर’ किस्से के लेखक वारिस शाह से पहले किसने लिखा था?)

(ਉ) ਦਾਮੋਦਰ (दामोदर)
(ਅ) ਪੀਲੂ (पीलू)
(ਇ) ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ (हाशम शाह)
(ਸ) ਕਾਦਰ ਯਾਰ (कादर यार)

Ans. (ਉ) ਦਾਮੋਦਰ (दामोदर)

---

SECTION II: Undergraduate Level (Literature History & Advanced Topics) (40 Questions)

---

Q.26 ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ’ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘मिर्ज़ा साहिबां’ किस्से के लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ (वारिस शाह)
(ਅ) ਪੀਲੂ (पीलू)
(ਇ) ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ (हाशम शाह)
(ਸ) ਫਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ (फ़ज़ल शाह)

Ans. (ਅ) ਪੀਲੂ (पीलू)

---

Q.27 ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ’ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘सोहणी महीवाल’ किस्से के प्रसिद्ध लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ (हाशम शाह)
(ਅ) ਫਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ (फ़ज़ल शाह)
(ਇ) ਕਾਦਰ ਯਾਰ (कादर यार)
(ਸ) ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ (शाह हुसैन)

Ans. (ਅ) ਫਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ (फ़ज़ल शाह)

---

Q.28 ‘ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ’ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘चंडी दी वार’ के लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ (भाई गुरदास)
(ਅ) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (गुरु गोबिंद सिंह जी)
(ਇ) ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ (भाई नंद लाल)
(ਸ) ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ (भाई मनी सिंह)

Ans. (ਅ) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (गुरु गोबिंद सिंह जी)

---

Q.29 ‘ਜੰਗਨਾਮਾ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਫਰੰਗੀਆਂ’ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘जंगनामा सिंघां ते फरंगियां’ के लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ (शाह मुहम्मद)
(ਅ) ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ (पीर मुहम्मद)
(ਇ) ਨਜਾਬਤ (नजाबत)
(ਸ) ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ (हाशम शाह)

Ans. (ਉ) ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ (शाह मुहम्मद)

---

Q.30 ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਸਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(आधुनिक पंजाबी कविता के पितामह किसे माना जाता है?)

(ਉ) ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ (धनी राम चात्रिक)
(ਅ) ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ (भाई वीर सिंह)
(ਇ) ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ (पूर्ण सिंह)
(ਸ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)

Ans. (ਅ) ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ (भाई वीर सिंह)

---

Q.31 ‘ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ’ ਕਿਸਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ?
(‘बिजलियां दे हार’ किसका काव्य संग्रह है?)

(ਉ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)
(ਅ) ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ (शिव कुमार बटालवी)
(ਇ) ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ (हरभजन सिंह)
(ਸ) ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ (सुरजीत पातर)

Ans. (ਸ) ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ (सुरजीत पातर)

---

Q.32 ‘ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ’ ਗੀਤ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖਿਆ?
(‘अज्ज आखां वारिस शाह नूं’ गीत किसने लिखा?)

(ਉ) ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ (शिव कुमार बटालवी)
(ਅ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)
(ਇ) ਪਾਸ਼ (पाश)
(ਸ) ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ (जसवंत सिंह कंवल)

Ans. (ਉ) ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ (शिव कुमार बटालवी)

---

Q.33 ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਕਿਹੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(पंजाबी का पहला उपन्यास कौन सा माना जाता है?)

(ਉ) ਸੁੰਦਰੀ (सुंदरी)
(ਅ) ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ (बाबा नौध सिंह)
(ਇ) ਦੁਲਹਨ (दुलहन)
(ਸ) ਰਾਜਾ ਲਖਦਾਤਾ ਸਿੰਘ (राजा लखदाता सिंह)

Ans. (ਉ) ਸੁੰਦਰੀ (सुंदरी)

---

Q.34 ‘ਕਾਫ਼ਲੇ’ ਨਾਵਲ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘काफ़ले’ उपन्यास के लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ (गुरदियाल सिंह)
(ਅ) ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ (जसवंत सिंह कंवल)
(ਇ) ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (नानक सिंह)
(ਸ) ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ (दलीप कौर टिवाणा)

Ans. (ਉ) ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ (गुरदियाल सिंह)

---

Q.35 ‘ਅੱਧ ਚਿਤ੍ਰਾ’ ਨਾਵਲ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?
(‘अद्ध चित्रा’ उपन्यास किसका है?)

(ਉ) ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ (दलीप कौर टिवाणा)
(ਅ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)
(ਇ) ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (नानक सिंह)
(ਸ) ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ (सोहण सिंह सीतल)

Ans. (ਅ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)

---

Q.36 ‘ਪੇਸ਼ੋ ਪੇਸ਼’ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?
(‘पेशो पेश’ कहानी संग्रह किसका है?)

(ਉ) ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ (करतार सिंह दुग्गल)
(ਅ) ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ (संतोख सिंह धीर)
(ਇ) ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ (गुरबचन सिंह भुल्लर)
(ਸ) ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ (वरियाम सिंह संधू)

Ans. (ਉ) ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ (करतार सिंह दुग्गल)

---

Q.37 ‘ਲਹੂ ਮਿੱਟੀ’ ਨਾਟਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘लहू मिट्टी’ नाटक के लेखक कौन हैं?)

(ਉ) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ (बलवंत गार्गी)
(ਅ) ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ (गुरशरण सिंह)
(ਇ) ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ (ईश्वर चंद्र नंदा)
(ਸ) ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ (संत राम उदासी)

Ans. (ਅ) ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ (गुरशरण सिंह)

---

Q.38 ‘ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ’ ਨਾਟਕ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?
(‘धरती मेरी मां’ नाटक किसका है?)

(ਉ) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ (बलवंत गार्गी)
(ਅ) ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ (गुरशरण सिंह)
(ਇ) ਆਤਮਜੀਤ (आतमजीत)
(ਸ) ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ (अजमेर सिंह औलख)

Ans. (ਉ) ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ (बलवंत गार्गी)

---

Q.39 ‘ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆ’ ਆਤਮਕਥਾ ਕਿਸਦੀ ਹੈ?
(‘मेरी दुनिया’ आत्मकथा किसकी है?)

(ਉ) ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (नानक सिंह)
(ਅ) ਪ੍ਰੋ. ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ (प्रो. तेजा सिंह)
(ਇ) ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ (सोहण सिंह सीतल)
(ਸ) ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (महिंदर सिंह रंधावा)

Ans. (ਉ) ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (नानक सिंह)

---

Q.40 ‘ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗਾਗਰ’ ਆਤਮਕਥਾ ਕਿਸਦੀ ਹੈ?
(‘रंगां दी गागर’ आत्मकथा किसकी है?)

(ਉ) ਡਾ. ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ (डॉ. सरदारा सिंह जौहल)
(ਅ) ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (अमृत प्रीतम)
(ਇ) ਪ੍ਰੋ. ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ (प्रो. तेजा सिंह)
(ਸ) ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕਮਲਾ ਅਕਾਲੀ (लाल सिंह कमला अकाली)

Ans. (ਉ) ਡਾ. ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ (डॉ. सरदारा सिंह जौहल)

---

Q.41 ‘ਨੀਲਾ ਖੰਡ’ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?
(‘नीला खंड’ यात्रा वृत्तांत किसका है?)

(ਉ) ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ (बलराज साहनी)
(ਅ) ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕਮਲਾ ਅਕਾਲੀ (लाल सिंह कमला अकाली)
(ਇ) ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ (मनमोहन बावा)
(ਸ) ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ (ज्ञानी गुरदित्त सिंह)

Ans. (ਉ) ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ (बलराज साहनी)

---

Q.42 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਕੀ ਹੈ?
(पंजाबी संस्कृति का मुख्य तत्व क्या है?)

(ਉ) ਜਾਤੀਵਾਦ (जातिवाद)
(ਅ) ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਮੇਲ-ਜੋਲ (भाईचारा और मेल-जोल)
(ਇ) ਅਮੀਰੀ (अमीरी)
(ਸ) ਅਕੇਲਾਪਣ (अकेलापन)

Ans. (ਅ) ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਮੇਲ-ਜੋਲ (भाईचारा और मेल-जोल)

---

Q.43 ‘ਲੋਹੜੀ’ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
(‘लोहड़ी’ त्योहार किससे संबंधित है?)

(ਉ) ਫਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ (फसल की कटाई)
(ਅ) ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (सूर्य की उत्तरी गोलार्ध में वापसी)
(ਇ) ਬਾਰਿਸ਼ (बारिश)
(ਸ) ਬਸੰਤ (बसंत)

Ans. (ਅ) ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (सूर्य की उत्तरी गोलार्ध में वापसी)

---

Q.44 ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ?
(गुरमुखी लिपि का जन्म किसने किया?)

(ਉ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु नानक देव जी)
(ਅ) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु अर्जन देव जी)
(ਇ) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (गुरु गोबिंद सिंह जी)
(ਸ) ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ (भाई गुरदास)

Ans. (ਉ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (गुरु नानक देव जी)

---

Q.45 ‘ਪੰਜਾਬੀ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ ਹੈ?
(‘पंजाबी’ शब्द की उत्पत्ति कहाँ से हुई है?)

(ਉ) ਪੰਜ + ਆਬ (पंज + आब)
(ਅ) ਪੰਚ + ਨਦੀ (पंच + नदी)
(ਇ) ਪੰਜ + ਦਰਿਆ (पंज + दरिया)
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ (उपरोक्त सभी)

Ans. (ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ (उपरोक्त सभी)

---

Q.46 ‘ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ’ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹੈ?
(‘अनुप्रास’ अलंकार का लक्षण क्या है?)

(ਉ) ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ (वर्णों की आवृत्ति)
(ਅ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦਾ ਅਭੇਦ (उपमेय और उपमान का अभेद)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਅਤਿਕਥਨੀ (अतिकथनी)

Ans. (ਉ) ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ (वर्णों की आवृत्ति)

---

Q.47 ‘ਯਮਕ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘यमक’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ ਪਰ ਅਰਥ ਵੱਖਰੇ (शब्दों की आवृत्ति पर अर्थ अलग-अलग)
(ਅ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਇੱਕੋ (शब्दों की आवृत्ति और अर्थ एक)
(ਇ) ਉਪਮਾ (उपमा)
(ਸ) ਰੂਪਕ (रूपक)

Ans. (ਉ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ ਪਰ ਅਰਥ ਵੱਖਰੇ (शब्दों की आवृत्ति पर अर्थ अलग-अलग)

---

Q.48 ‘ਸ਼ਲੇਸ਼’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘श्लेष’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਬਹੁ ਅਰਥ (एक शब्द के कई अर्थ)
(ਅ) ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ (वर्णों की आवृत्ति)
(ਇ) ਉਪਮਾ (उपमा)
(ਸ) ਅਤਿਕਥਨੀ (अतिकथनी)

Ans. (ਉ) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਬਹੁ ਅਰਥ (एक शब्द के कई अर्थ)

---

Q.49 ‘ਰੂਪਕ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘रूपक’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦਾ ਅਭੇਦ (उपमेय और उपमान का अभेद)
(ਅ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦਾ ਭੇਦ (उपमेय और उपमान का भेद)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਭਰਮ (भ्रम)

Ans. (ਉ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦਾ ਅਭੇਦ (उपमेय और उपमान का अभेद)

---

Q.50 ‘ਉਤਪ੍ਰੇਖਾ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘उत्प्रेक्षा’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਅ) ਭਰਮ (भ्रम)
(ਇ) ਅਤਿਕਥਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਰਣਨ (अतिकथनी या काल्पनिक वर्णन)
(ਸ) ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ (विरोधाभास)

Ans. (ਇ) ਅਤਿਕਥਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਰਣਨ (अतिकथनी या काल्पनिक वर्णन)

---

Q.51 ‘ਸੰਦੇਹ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘संदेह’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿਣਾ (निश्चित रूप से कहना)
(ਅ) ਸ਼ੱਕ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ (शक या संदेह प्रकट करना)
(ਇ) ਗਲਤ ਫਹਿਮੀ (गलतफहमी)
(ਸ) ਵਿਰੋਧ (विरोध)

Ans. (ਅ) ਸ਼ੱਕ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ (शक या संदेह प्रकट करना)

---

Q.52 ‘ਭਰਮਾਨ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘भ्रमाण’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਸਚਾਈ (सचाई)
(ਅ) ਗਲਤ ਫਹਿਮੀ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖਾ (गलतफहमी या भूल)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਅਤਿਕਥਨੀ (अतिकथनी)

Ans. (ਅ) ਗਲਤ ਫਹਿਮੀ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖਾ (गलतफहमी या भूल)

---

Q.53 ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘दृष्टांत’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਉਦਾਹਰਣ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ (उदाहरण द्वारा सिद्ध करना)
(ਅ) ਵਿਰੋਧ (विरोध)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਭਰਮ (भ्रम)

Ans. (ਉ) ਉਦਾਹਰਣ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ (उदाहरण द्वारा सिद्ध करना)

---

Q.54 ‘ਦੀਪਕ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘दीपक’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਕਈ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ (एक क्रिया का कई कर्ताओं से संबंध)
(ਅ) ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ (वर्णों की आवृत्ति)
(ਇ) ਉਪਮਾ (उपमा)
(ਸ) ਰੂਪਕ (रूपक)

Ans. (ਉ) ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਕਈ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ (एक क्रिया का कई कर्ताओं से संबंध)

---

Q.55 ‘ਤੁਲਯੋਗਿਤਾ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘तुल्योगिता’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ (उपमेय और उपमान दोनों में समानता)
(ਅ) ਵਿਰੋਧ (विरोध)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਭਰਮ (भ्रम)

Ans. (ਉ) ਉਪਮੇਅ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ (उपमेय और उपमान दोनों में समानता)

---

Q.56 ‘ਵਿਭਾਵਨਾ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘विभावना’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਦੱਸਣਾ (असंभव को संभव बताना)
(ਅ) ਸੰਭਵ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਦੱਸਣਾ (संभव को असंभव बताना)
(ਇ) ਵਿਰੋਧ (विरोध)
(ਸ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)

Ans. (ਉ) ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਦੱਸਣਾ (असंभव को संभव बताना)

---

Q.57 ‘ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੋਕਤੀ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘विशेषोक्ति’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ (गुणों का वर्णन)
(ਅ) ਵਿਰੋਧ (विरोध)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਭਰਮ (भ्रम)

Ans. (ਉ) ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ (गुणों का वर्णन)

---

Q.58 ‘ਅਨੰਵਯ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘अनन्वय’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਅਭਾਵ (संबंध का अभाव)
(ਅ) ਸੰਬੰਧ (संबंध)
(ਇ) ਉਪਮਾ (उपमा)
(ਸ) ਰੂਪਕ (रूपक)

Ans. (ਉ) ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਅਭਾਵ (संबंध का अभाव)

---

Q.59 ‘ਸੁਭਾਵੋਕਤੀ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘सुभावोक्ति’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਣਨ (प्राकृतिक वर्णन)
(ਅ) ਅਤਿਕਥਨੀ (अतिकथनी)
(ਇ) ਸੰਦੇਹ (संदेह)
(ਸ) ਭਰਮ (भ्रम)

Ans. (ਉ) ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਣਨ (प्राकृतिक वर्णन)

---

Q.60 ‘ਸਮਾਸੋਕਤੀ’ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘समासोक्ति’ अलंकार में क्या होता है?)

(ਉ) ਗੌਣ ਮੁੱਖ ਦਾ ਅਭੇਦ (गौण मुख्य का अभेद)
(ਅ) ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਅਵਰਤੀ (वर्णों की आवृत्ति)
(ਇ) ਉਪਮਾ (उपमा)
(ਸ) ਰੂਪਕ (रूपक)

Ans. (ਉ) ਗੌਣ ਮੁੱਖ ਦਾ ਅਭੇਦ (गौण मुख्य का अभेद)

---

Q.61 ‘ਛੰਦ’ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
(‘छंद’ की परिभाषा क्या है?)

(ਉ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ (शब्दों का ज्ञान)
(ਅ) ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਲਘੂ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ (मात्राओं और गुरु-लघु का नियमित प्रबंध)
(ਇ) ਅਲੰਕਾਰ (अलंकार)
(ਸ) ਰਸ (रस)

Ans. (ਅ) ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਲਘੂ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ (मात्राओं और गुरु-लघु का नियमित प्रबंध)

---

Q.62 ‘ਚੌਪਈ’ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?
(‘चौपाई’ छंद में कुल कितनी मात्राएँ होती हैं?)

(ਉ) 28
(ਅ) 32 (4 ਪਾਦ x 8 ਮਾਤਰਾ)
(ਇ) 24
(ਸ) 16

Ans. (ਅ) 32 (4 ਪਾਦ x 8 ਮਾਤਰਾ) [4 पाद x 8 मात्रा]

---

Q.63 ‘ਕਬਿੱਤ’ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?
(‘कबित्त’ छंद में कुल कितनी मात्राएँ होती हैं?)

(ਉ) 30
(ਅ) 31
(ਇ) 32
(ਸ) 28

Ans. (ਅ) 31

---

Q.64 ‘ਦੋਇੜਾ’ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?
(‘दोइड़ा’ छंद में कुल कितनी मात्राएँ होती हैं?)

(ਉ) 24
(ਅ) 28
(ਇ) 32
(ਸ) 16

Ans. (ਉ) 24 (11+11+2 ਵਿਰਾਮ) [11+11+2 विराम]

---

Q.65 ‘ਬੈਂਤ’ ਛੰਦ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ?
(‘बैंत’ छंद किस भाषा से प्रभावित है?)

(ਉ) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ (संस्कृत)
(ਅ) ਫਾਰਸੀ/ਅਰਬੀ (फ़ारसी/अरबी)
(ਇ) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (अंग्रेज़ी)
(ਸ) ਪਾਲੀ (पाली)

Ans. (ਅ) ਫਾਰਸੀ/ਅਰਬੀ (फ़ारसी/अरबी)

---

Q.66 ‘ਰਸ’ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ?
(‘रस’ की परिभाषा क्या है?)

(ਉ) ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਅਨੁਭਵ (भावों का आनंदमय अनुभव)
(ਅ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ (शब्दों का अर्थ)
(ਇ) ਛੰਦ ਦਾ ਨਿਯਮ (छंद का नियम)
(ਸ) ਅਲੰਕਾਰ (अलंकार)

Ans. (ਉ) ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਅਨੁਭਵ (भावों का आनंदमय अनुभव)

---

Q.67 ‘ਸ਼ਾਂਤ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘शांत रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਅ) ਨਿਰਵੇਦ (निर्वेद)
(ਇ) ਭੈ (भय)
(ਸ) ਹਾਸ (हास)

Ans. (ਅ) ਨਿਰਵੇਦ (निर्वेद)

---

Q.68 ‘ਬੀਭਤਸ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘बीभत्स रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਜੁਗੁਪਸਾ (ਘਿਣ) [जुगुप्सा (घृणा)]
(ਅ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਇ) ਭੈ (भय)
(ਸ) ਸੋਗ (शोक)

Ans. (ਉ) ਜੁਗੁਪਸਾ (ਘਿਣ) [जुगुप्सा (घृणा)]

---

Q.69 ‘ਰੌਦਰ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘रौद्र रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਅ) ਭੈ (भय)
(ਇ) ਸੋਗ (शोक)
(ਸ) ਹਾਸ (हास)

Ans. (ਉ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)

---

Q.70 ‘ਕਰੁਣਾ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘करुणा रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਸੋਗ (शोक)
(ਅ) ਭੈ (भय)
(ਇ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਸ) ਹਾਸ (हास)

Ans. (ਉ) ਸੋਗ (शोक)

---

Q.71 ‘ਹਾਸ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘हास रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਹਾਸ (हास)
(ਅ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਇ) ਭੈ (भय)
(ਸ) ਸੋਗ (शोक)

Ans. (ਉ) ਹਾਸ (हास)

---

Q.72 ‘ਭਯਾਨਕ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘भयानक रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਭੈ (भय)
(ਅ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਇ) ਸੋਗ (शोक)
(ਸ) ਹਾਸ (हास)

Ans. (ਉ) ਭੈ (भय)

---

Q.73 ‘ਅਦਭੁਤ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘अद्भुत रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਵਿਸਮਾਦ (विस्मय)
(ਅ) ਭੈ (भय)
(ਇ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਸ) ਸੋਗ (शोक)

Ans. (ਉ) ਵਿਸਮਾਦ (विस्मय)

---

Q.74 ‘ਵੀਰ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘वीर रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਉਤਸਾਹ (उत्साह)
(ਅ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਇ) ਭੈ (भय)
(ਸ) ਸੋਗ (शोक)

Ans. (ਉ) ਉਤਸਾਹ (उत्साह)

---

Q.75 ‘ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ’ ਦਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
(‘श्रृंगार रस’ का स्थायी भाव क्या है?)

(ਉ) ਰਤੀ (ਪ੍ਰੇਮ) [रति (प्रेम)]
(ਅ) ਉਤਸਾਹ (उत्साह)
(ਇ) ਕ੍ਰੋਧ (क्रोध)
(ਸ) ਭੈ (भय)

Ans. (ਉ) ਰਤੀ (ਪ੍ਰੇਮ) [रति (प्रेम)]

---

SECTION III: Teaching Methods (25 Questions)

---

Q.76 ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(भाषा अध्यापन का मुख्य उद्देश्य क्या है?)

(ਉ) ਵਿਆਕਰਣ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ (व्याकरण याद करवाना)
(ਅ) ਚਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਹੁਨਰਾਂ (ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਲਿਖਣਾ) ਦਾ ਵਿਕਾਸ (चारों भाषाई कौशलों का विकास)
(ਇ) ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ (साहित्य पढ़ाना)
(ਸ) ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ (परीक्षा पास करवाना)

Ans. (ਅ) ਚਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਹੁਨਰਾਂ (ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਲਿਖਣਾ) ਦਾ ਵਿਕਾਸ (चारों भाषाई कौशलों का विकास)

---

Q.77 ‘ਸੁਣਨ’ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
(‘सुनने’ के कौशल का विकास कैसे होता है?)

(ਉ) ਬੋਲ ਕੇ (बोलकर)
(ਅ) ਲਿਖ ਕੇ (लिखकर)
(ਇ) ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ (ध्यान से सुनकर)
(ਸ) ਪੜ੍ਹ ਕੇ (पढ़कर)

Ans. (ਇ) ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ (ध्यान से सुनकर)

---

Q.78 ‘ਬੋਲਣ’ ਦੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(‘बोलने’ के कौशल के लिए सबसे अच्छी विधि कौन सी है?)

(ਉ) ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਧੀ (व्याख्या विधि)
(ਅ) ਵਾਰਤਾ ਅਲਾਪ ਵਿਧੀ (वार्ता-आलाप विधि)
(ਇ) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਧੀ (प्रोजेक्ट विधि)
(ਸ) ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਵਿਧੀ (समस्या समाधान विधि)

Ans. (ਅ) ਵਾਰਤਾ ਅਲਾਪ ਵਿਧੀ (वार्ता-आलाप विधि)

---

Q.79 ‘ਪੜ੍ਹਨ’ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ?
(‘पढ़ने’ के कौशल की कितनी किस्में हैं?)

(ਉ) 2 (ਜੋਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ) [2 (जोर से और चुपचाप)]
(ਅ) 1
(ਇ) 3
(ਸ) 4

Ans. (ਉ) 2 (ਜੋਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ) [2 (जोर से और चुपचाप)]

---

Q.80 ‘ਲਿਖਣ’ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੈ?
(‘लिखने’ के कौशल का संबंध किससे है?)

(ਉ) ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ (सिर्फ हाथ की सफाई से)
(ਅ) ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਨਾਲ (विचारों को लिखित रूप देने से)
(ਇ) ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ (किताबें खरीदने से)
(ਸ) ਟਾਈਪਿੰਗ ਨਾਲ (टाइपिंग से)

Ans. (ਅ) ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਨਾਲ (विचारों को लिखित रूप देने से)

---

Q.81 ਵਿਆਕਰਣ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਵਧੀਆ ਹੈ?
(व्याकरण अध्यापन के लिए कौन सी विधि अच्छी है?)

(ਉ) ਨਿਗਮਨ ਵਿਧੀ (Rule to Example) [निगमन विधि]
(ਅ) ਆਗਮਨ ਵਿਧੀ (Example to Rule) [आगमन विधि]
(ਇ) ਰਟੰਤ ਵਿਧੀ (रटंत विधि)
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ (उपरोक्त सभी)

Ans. (ਅ) ਆਗਮਨ ਵਿਧੀ (Example to Rule) [आगमन विधि]

---

Q.82 ਗਦ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
(गद्य अध्यापन में कौन सी विधि उपयोग की जाती है?)

(ਉ) ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਧੀ (विश्लेषण विधि)
(ਅ) ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਧੀ (व्याख्या विधि)
(ਇ) ਪ੍ਰਸ਼ਨੋੱਤਰੀ ਵਿਧੀ (प्रश्नोत्तरी विधि)
(ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ (उपरोक्त सभी)

Ans. (ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਭ (उपरोक्त सभी)

---

Q.83 ਕਵਿਤਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(कविता अध्यापन का मुख्य उद्देश्य क्या है?)

(ਉ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਣਾ (शब्दों का अर्थ बताना)
(ਅ) ਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਵਾਉਣਾ (भावों और रस का अनुभव करवाना)
(ਇ) ਛੰਦ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ (छंद याद करवाना)
(ਸ) ਕਵੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੱਸਣਾ (कवि का जीवन बताना)

Ans. (ਅ) ਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਵਾਉਣਾ (भावों और रस का अनुभव करवाना)

---

Q.84 ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਧੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(नाटक अध्यापन के लिए सबसे प्रभावशाली विधि कौन सी है?)

(ਉ) ਅਭਿਨੈ (Role Play) [अभिनय]
(ਅ) ਵਿਆਖਿਆ (व्याख्या)
(ਇ) ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਪੜ੍ਹਨਾ (पाठ्यपुस्तक पढ़ना)
(ਸ) ਲਿਖਤੀ ਕੰਮ (लिखित कार्य)

Ans. (ਉ) ਅਭਿਨੈ (Role Play) [अभिनय]

---

Q.85 ਪਾਠ ਯੋਜਨਾ (Lesson Plan) ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਕਿਸਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(पाठ योजना का जन्मदाता किसे माना जाता है?)

(ਉ) ਜੌਨ ਡਿਊਈ (जॉन डीवी)
(ਅ) ਹਰਬਾਰਟ (हरबार्ट)
(ਇ) ਮੋਰੀਸਨ (मॉरिसन)
(ਸ) ਕਿਲਪੈਟ੍ਰਿਕ (किलपैट्रिक)

Ans. (ਅ) ਹਰਬਾਰਟ (हरबार्ट)

---

Q.86 ਇਕਾਈ ਯੋਜਨਾ (Unit Plan) ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਕੌਣ ਹੈ?
(इकाई योजना का जन्मदाता कौन है?)

(ਉ) ਹਰਬਾਰਟ (हरबार्ट)
(ਅ) ਮੋਰੀਸਨ (मॉरिसन)
(ਇ) ਡਿਊਈ (डीवी)
(ਸ) ਬਲੂਮ (ब्लूम)

Ans. (ਅ) ਮੋਰੀਸਨ (मॉरिसन)

---

Q.87 ‘ਨੀਲਾ ਪੱਤਰ’ (Blue Print) ਕਿਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(‘नीला पत्तर/ब्लू प्रिंट’ किसके लिए तैयार किया जाता है?)

(ਉ) ਪਾਠ ਯੋਜਨਾ ਲਈ (पाठ योजना के लिए)
(ਅ) ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ (प्रश्न पत्र तैयार करने के लिए)
(ਇ) ਇਕਾਈ ਯੋਜਨਾ ਲਈ (इकाई योजना के लिए)
(ਸ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਈ (विद्यार्थियों की हाजिरी के लिए)

Ans. (ਅ) ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ (प्रश्न पत्र तैयार करने के लिए)

---

Q.88 ਨਿਦਾਨਾਤਮਕ ਪਰੀਖਣ (Diagnostic Test) ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(निदानात्मक परीक्षण का उद्देश्य क्या है?)

(ਉ) ਗ੍ਰੇਡ ਦੇਣਾ (ग्रेड देना)
(ਅ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਲੱਭਣਾ (विद्यार्थियों की कमजोरियाँ ढूँढना)
(ਇ) ਰੈਂਕਿੰਗ ਕਰਨਾ (रैंकिंग करना)
(ਸ) ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇਣਾ (प्रमोशन देना)

Ans. (ਅ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਲੱਭਣਾ (विद्यार्थियों की कमजोरियाँ ढूँढना)

---

Q.89 ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਅਧਿਆਪਨ (Remedial Teaching) ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(उपचारात्मक अध्यापन कब किया जाता है?)

(ਉ) ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (पढ़ाई शुरू करने से पहले)
(ਅ) ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (कमजोरियाँ ढूँढने के बाद)
(ਇ) ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ (साल के अंत में)
(ਸ) ਪਰੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ (परीक्षा के दौरान)

Ans. (ਅ) ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (कमजोरियाँ ढूँढने के बाद)

---

Q.90 ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ‘ਸਹਾਇਕ ਸਾਮਗ੍ਰੀ’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
(भाषा अध्यापन में ‘सहायक सामग्री’ का उपयोग क्यों किया जाता है?)

(ਉ) ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ (समय बिताने के लिए)
(ਅ) ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਰੋਚਕ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ (पढ़ाई को रोचक और स्पष्ट बनाने के लिए)
(ਇ) ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ (अध्यापक की जगह लेने के लिए)
(ਸ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁਝਾਉਣ ਲਈ (बच्चों को व्यस्त रखने के लिए)

Ans. (ਅ) ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਰੋਚਕ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ (पढ़ाई को रोचक और स्पष्ट बनाने के लिए)

---

Q.91 ‘ਸ਼ਿਆਮਪੱਟ’ (Blackboard) ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਹੈ?
(‘श्यामपट्ट/ब्लैकबोर्ड’ किस प्रकार की सहायक सामग्री है?)

(ਉ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ (Visual) [दृश्य]
(ਅ) ਸ਼੍ਰਵਣ (Audio) [श्रव्य]
(ਇ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼੍ਰਵਣ (Audio-Visual) [दृश्य-श्रव्य]
(ਸ) ਕੋਈ ਨਹੀਂ (कोई नहीं)

Ans. (ਉ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ (Visual) [दृश्य]

---

Q.92 ‘ਰੇਡੀਓ’ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਹੈ?
(‘रेडियो’ किस प्रकार की सहायक सामग्री है?)

(ਉ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ (दृश्य)
(ਅ) ਸ਼੍ਰਵਣ (श्रव्य)
(ਇ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼੍ਰਵਣ (दृश्य-श्रव्य)
(ਸ) ਕੋਈ ਨਹੀਂ (कोई नहीं)

Ans. (ਅ) ਸ਼੍ਰਵਣ (श्रव्य)

---

Q.93 ‘ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ’ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਹੈ?
(‘टेलीविजन’ किस प्रकार की सहायक सामग्री है?)

(ਉ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ (दृश्य)
(ਅ) ਸ਼੍ਰਵਣ (श्रव्य)
(ਇ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼੍ਰਵਣ (दृश्य-श्रव्य)
(ਸ) ਕੋਈ ਨਹੀਂ (कोई नहीं)

Ans. (ਇ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼੍ਰਵਣ (दृश्य-श्रव्य)

---

Q.94 ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣ ਕੀ ਹੈ?
(अध्यापक का सबसे महत्वपूर्ण गुण क्या है?)

(ਉ) ਸਖ਼ਤੀ (सख्ती)
(ਅ) ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕੌਸ਼ਲ (विषय का ज्ञान और संचार कौशल)
(ਇ) ਲੰਬੇ ਭਾਸ਼ਣ (लंबे भाषण)
(ਸ) ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਣਾ (गृहकार्य देना)

Ans. (ਅ) ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕੌਸ਼ਲ (विषय का ज्ञान और संचार कौशल)

---

Q.95 ‘360 ਡਿਗਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ’ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
(‘360 डिग्री मूल्यांकन’ में कौन शामिल होते हैं?)

(ਉ) ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਆਪਕ (सिर्फ अध्यापक)
(ਅ) ਅਧਿਆਪਕ, ਸਾਥੀ, ਖੁਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਪੇ (अध्यापक, साथी, स्वयं विद्यार्थी और माता-पिता)
(ਇ) ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ (सिर्फ प्रिंसिपल)
(ਸ) ਸਿਰਫ਼ ਮਾਪੇ (सिर्फ माता-पिता)

Ans. (ਅ) ਅਧਿਆਪਕ, ਸਾਥੀ, ਖੁਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਪੇ (अध्यापक, साथी, स्वयं विद्यार्थी और माता-पिता)

---

Q.96 ‘ਬ੍ਰੇਨ ਸਟਾਰਮਿੰਗ’ (Brain Storming) ਵਿਧੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(‘ब्रेन स्टार्मिंग’ विधि का उद्देश्य क्या है?)

(ਉ) ਇੱਕ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਲੱਭਣਾ (एक सही उत्तर ढूँढना)
(ਅ) ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ (रचनात्मक विचारों को उत्साहित करना)
(ਇ) ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ (अनुशासन बनाए रखना)
(ਸ) ਪਰੀਖਿਆ ਲੈਣਾ (परीक्षा लेना)

Ans. (ਅ) ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ (रचनात्मक विचारों को उत्साहित करना)

---

Q.97 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ:
(पंजाबी भाषा अध्यापन में ‘मातृभाषा’ का उपयोग:)

(ਉ) ਵਰਜਿਤ ਹੈ (वर्जित है)
(ਅ) ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (सहायक के रूप में की जा सकती है)
(ਇ) ਸਿਰਫ਼ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ (सिर्फ मातृभाषा में पढ़ाया जाए)
(ਸ) ਕੋਈ ਨਹੀਂ (कोई नहीं)

Ans. (ਅ) ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (सहायक के रूप में की जा सकती है)

---

Q.98 ‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਧੀ’ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਕੌਣ ਹਨ?
(‘प्रोजेक्ट विधि’ के जन्मदाता कौन हैं?)

(ਉ) ਜੌਨ ਡਿਊਈ (जॉन डीवी)
(ਅ) ਕਿਲਪੈਟ੍ਰਿਕ (किलपैट्रिक)
(ਇ) ਮੋਂਟੇਸਰੀ (मोंटेसरी)
(ਸ) ਫਰੋਬਲ (फ्रोबेल)

Ans. (ਅ) ਕਿਲਪੈਟ੍ਰਿਕ (किलपैट्रिक)

---

Q.99 ‘ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਵਿਧੀ’ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਕੀ ਹੈ?
(‘समस्या समाधान विधि’ में पहला चरण क्या है?)

(ਉ) ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਚੋਣ/ਪਛਾਣ (समस्या का चयन/पहचान)
(ਅ) ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ (हल ढूँढना)
(ਇ) ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ (डाटा इकट्ठा करना)
(ਸ) ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣਾ (नतीजा निकालना)

Ans. (ਉ) ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਚੋਣ/ਪਛਾਣ (समस्या का चयन/पहचान)

---

Q.100 ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ (Language Lab) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(भाषा प्रयोगशाला का मुख्य उद्देश्य क्या है?)

(ਉ) ਖੇਡਣਾ (खेलना)
(ਅ) ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ (उच्चारण और सुनने के कौशल को सुधारना)
(ਇ) ਲਿਖਣਾ (लिखना)
(ਸ) ਵਿਆਕਰਣ ਯਾਦ ਕਰਨਾ (व्याकरण याद करना)

Ans. (ਅ) ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ (उच्चारण और सुनने के कौशल को सुधारना)